ΠΟΙΗΣΗ ΚΙΚΗΣ ΔΗΜΟΥΛΑ

ΤΟ ΛΙΓΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΕΡΙΟΥ

 

Εδώ, απέφυγες την περιπέτεια

να ξαναϋπάρχεις

κι είναι το χέρι σου μόνο

στην τετράγωνη νύχτα της φωτογραφίας.

Σαν ανάσταση σκίζει το χάρτινο σύμπαν

μονάχο κι ανεβαίνει,

σαν αίφνης

που αίρει το λίγο του κόσμου.

Με τέσσερα επί τέσσερα ουρανό πού ξεκινάει;

Αλλ’ είναι η ασφυξία των διαστάσεων

ο σπόρος των θαυμάτων.

 

Περιστρέφω τη φωτογραφία,

γιατί προκαλεί εθισμό

η παρατεταμένη χρήση των θαυμάτων.

 

Εδώ μοιάζει χέρι

που κόπηκε από σώμα χορευτού

την ώρα που έλεγε ώπα,

γιατί άλλη στροφή θα ετοίμαζε η ψυχή

κι άλλη θα μπόρεσε το σώμα.

Αντίρροπος ρυθμός που σπάζει

το μέλος και τα μέλη.

 

Περιστρέφω τη φωτογραφία.

Χέρι που βαδίζει

στον ήσυχο στενόμακρο Σεπτέμβρη

των πολλών και βουβών αληθειών.

 

Εδώ, το χέρι που θα χάραζε

ένα καλή αντάμωση

στην πρώτη πέτρα των ανθρώπων.

Ευχή που πιάνει αν φυτευτεί

σε γη φωτογραφίας μόνο.

 

Με μια ελάχιστη κίνηση

το χέρι αλλάζει πάλι

επαγγελίες αιωρήσεως.

Τώρα, όμοιο με χάδι ανοδικό

στα μακρινά μαλλιά μιας μνήμης.

 

Αχ, τι θα τις κάνει τόσες ομοιότητες

γι’ αυτόν τον έναν κόσμο;

 

Αφήνω τη φωτογραφία να πέσει.

Και το χέρι σου μένει

παλάμη ανεστραμμένη

σε κάποια χειρομάντισσα νεφέλη,

που το διαβάζει:

μαζί του δεν βλέπει να με δένει

καμιά συνεργασία στα βάρη

Μαζί δεν θα σηκώσουμε

μήτε νεκρόν,

μήτε λουλούδι

από κάτω.

 

Από την συλλογή της Κικής Δημουλά ΤΟ ΛΙΓΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, Εκδόσεις Στιγμή, 1990

Artwork: Helene Funke, Träume, 1913 / Belvedere, Wien

ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

 

Κοίτα πώς παίζουν οι σκιές-αναμνήσεις

στα όρια της προσοχής μας

με οπτικές ίνες, τεντωμένα νήματα, ανυψωτικούς ιμάντες

και κοίτα πόσο ήσυχα το φεγγάρι διασχίζει τον ορίζοντα

μακραίωνο ολιστικό φαινόμενο

σφυρηλατημένο από άνεμο και ατσάλι.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΠΡΟΑΙΣΘΗΣΗ

 

Τεντώθηκε στα πόδια μου

με νύχια που γαντζώθηκαν στο δέρμα -

ένα απειλητικό σημάδι της στοργής

των γνήσιων αιλουροειδών.

Τα στενεμένα μάτια της

δεν ανοιγόκλεισαν

αλλά τα νύχια έσκαψαν βαθύτερα.

 

Θα μπορούσα να αισθανθώ το εύρος συχνότητας

των εγκεφαλικών κυμάτων της

να μεταδίδεται σε αόρατη τροχιά

κάπου πιο πάνω από τον πλανήτη μας.

Μέσα στο μυαλό μου ψιθύρισε αχνά

"Όχι "ο πλανήτης σου"

για πάντα, καλή μου".

 

Και υπήρχαν περισσότερα, πολύ περισσότερα

μα τα έσβησε από τον εγκέφαλό μου

με το εξωπραγματικό της βλέμμα.

 

Βασιλική Δραγούνη

B MOVIE

 

Παγιδευμένος σε ταινία δευτέρας διαλογής

χωρίς σεναριογράφο, σκηνοθέτη

γκαρνταρόμπα, αμοιβή ή ημερομηνία κυκλοφορίας

με κακούς ηθοποιούς -

ο καθένας ένα γιγαντιαίο αστέρι στο καβούκι του

που παπαγαλίζουν αυτοαναφορικούς διαλόγους

 

Παγιδευμένος σε ταινία δευτέρας διαλογής

χωρίς ήρωες, πλοκή, κορύφωση ιστορίας

και χειρότερα ακόμα - χωρίς τέλος

πόσους υποστηρικτές και καλοθελητές

πρέπει να παρακάμψεις

για να φύγεις από αυτήν την ταινία;

 

Βασιλική Δραγούνη

ΑΓΓΕΛΟΙ ΑΠΟ ΣΤΑΧΤΗ

 

Άγγελοι από στάχτη, έρχονται με θάνατο στα κόκαλα,

έρχονται με χρόνια γεμάτα δοξασίες. Είναι εύθραυστοι.

Δεν ταιριάζουν στον κόσμο. Σκορπίζουν στον υγρό αέρα.

Φοράνε τη βροχή σαν αμνησία.

Είναι ο γκρίζος αέρας που αναπνέεις και σε πνίγει,

που σε κρατά δέσμιο σε μια χίμαιρα που αποκαλείς απελπισία.

Αναγεννιούνται στις σκιές που τους ακολουθούν με τόση προθυμία.

Είναι διάσπαρτοι μέσα σου

σαν μια θυσία στις δεισιδαιμονίες της πίστης.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΣΠΑΣΜΕΝΟ ΣΥΡΜΑ

 

Μερικές φορές το σήμα είναι προφανές,

σπασμένο σύρμα θαμμένο βαθιά

μέσα στις απολήξεις του θανάτου.

Και πιστεύω ό,τι κι αν αντανακλά ο καθρέφτης 

αν και μη αληθές,

είναι μισό ερωτευμένο με τον κόσμο αυτόν,

μισό με το όραμά του.

 

Βασιλική Δραγούνη

Η ΤΕΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ

 

Και ο χρόνος εξακολουθεί να ξετυλίγεται

σαν αρχέγονη σπείρα

σαν τελεία σε έναν κύκλο

σαν πτερύγιο καρχαρία που κυκλώνει το μυαλό.

 

Καθρεφτίζεται με ανεπιτήδευτη ηρεμία

στα ρολόγια της βιασύνης

και δεν μετρά τίποτε άλλο

παρά τον χρόνο που του δίνουμε.

 

Βασιλική Δραγούνη

Artwork: Joan Miró, "Oiseaux Dans l’Espace", 1968

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΨΕΜΑ

 

Το σώμα μας, η επιλογή μας

το αυτοκίνητό μας, η οδική αγωγή μας

τα όπλα μας, οι απώτεροι σκοποί μας

ο θάνατός μας, η δικαίωσή μας.

Tο βασικό μας δικαίωμα, η επικράτειά μας

το προνόμιό μας, η απάθειά μας

ο αξιώσεις μας, το κύριο μέλημά μας

η αυτοκτονία μας, η παράπλευρη ζημιά μας.

 

Το σώμα μας, η επιλογή μας

το αυτοκίνητό μας, η οδική αγωγή μας

ο θάνατός μας, η δικαίωσή μας

το μεγάλο μας ψέμα.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ

 

Συνθλιπτικές σαν όνειρο ή πληγή

οι θλιβερές οι μάχες που κερδήθηκαν ή χάθηκαν.

Είναι το τέλος πλήρως ενταγμένο στη ζωή

κι όμως, παρά την εξοστρακισμένη εικόνα

η περσόνα

είναι ακόμα αληθινή.

 

Βασιλική Δραγούνη

Η ΟΜΟΡΦΗ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ

 

Όμορφη αδιαφορία του Σεπτέμβρη!

Όλες οι πομπώδεις υποθέσεις της σεζόν

διαποτίζουν τον αέρα.

Το καλοκαίρι έχει εκπληρώσει τις ευθύνες του:

όνειρα αυθυποβολές επιθυμιών ασίγαστων

έτοιμα τώρα για συγκομιδή

και τα κονσερβοποιημένα πάθη αποθηκεύτηκαν

σε βάζα στο κελάρι.

 

Όμορφη αδιαφορία του Σεπτέμβρη!

Επιβραδύνει τον Τροχό του Χρόνου

όσο περισσότερο μπορεί,

αποφασισμένος να κρατήσει χαρακτήρα,

αποστάσεις κι ό,τι άλλο χρειαστεί

για να βγει κι ετούτος ο χειμώνας.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕΣΑ ΜΑΣ

 

Σε αυτόν τον αυτοκινητόδρομο που ταξιδεύω σήμερα

έχω βρεθεί τόσες φορές σε προηγούμενες περιπλανήσεις

στο δρόμο μου για κάπου αλλού,

πλάι μου άλλοι επιβάτες πάνε το δικό τους δρόμο

όπου κι αν βρίσκεται.

Αυτός ο αυτοκινητόδρομος ήταν κάποτε μια δίοδος,

ένας δρόμος που έβγαινε έξω απ’ την πόλη,

μια αναπτυσσόμενη εμπορική οδός,

ένα τσακισμένο μονοπάτι βαγονιών,

μια διαδρομή σε έναν σύγχρονο χάρτη

όπου έχασαν τμήματα του εαυτού τους

παλιοί και νέοι ταξιδιώτες.

 

Κάποιοι δεν επέστρεψαν ποτέ

και κάποιοι άλλοι ένιωσαν αναγκασμένοι να επιστρέψουν

στο μέρος όπου το ταξίδι τους ξεκίνησε

σκέφτομαι καθώς οδηγώ

σε αυτό το μοναχικό τμήμα του αυτοκινητόδρομου

κοντά στο ηλιοβασίλεμα, νομίζοντας ότι τους βλέπω εκεί έξω

φαντάσματα μες στο λυκόφως, να ταξιδεύουν σε ένα τοπίο

χαμένων αναμνήσεων και ένα παρελθόν

που βλέπει τους προβολείς μου να έρχονται σε απόσταση

και εξαφανίζεται πέρα απ’ τους λόφους.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΟΙ ΝΥΧΤΕΣ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ

 

Το φως του δρόμου ήταν σαν φεγγάρι

στο πολυεπίπεδο σκοτάδι

και παγωμένη ομίχλη στο τζάμι

η εποχή που αλλάζει τον αέρα.

Η γη έγινε τόσο υγρή σαν άμμος

και η ησυχία πιο αθόρυβη

τώρα που η πόρτα έκλεισε

στην τελευταία θερινή ημέρα.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΕΝ ΟΙΔΑ

 

Ξέρω ότι αν κάτι διαφημίζεται πολύ

μάλλον δεν το χρειάζομαι.

 

Ξέρω ότι όλοι είναι παράξενοι

μερικοί απλά το κρύβουν πιο καλά από άλλους.

 

Ξέρω ότι αν δεν πρόκειται να αφήσεις τα σκυλιά να κοιμηθούν

καλύτερα να τα ξυπνήσεις από απόσταση.

 

Ξέρω ότι η ευτυχία είναι υπερτιμημένη

αλλά την απολαμβάνω.

 

Ξέρω ότι υπάρχει ομορφιά μέσα στο ανείπωτο

αλλά δεν θα βρω ποτέ τις λέξεις.

 

Ξέρω ότι, αν και μου αρέσει η άνεση

προτιμώ την αλήθεια - οι πιο πολλοί όχι.

 

Γνώρισα κάποτε έναν άνθρωπο σε ένα βιβλίο

που μου είπε: "Κανείς δεν βγαίνει ζωντανός".

 

Ξέρω ότι η ζωή είναι μικρή

αλλά ουδείς γνωρίζει αν αυτό έχει σημασία, τελικά.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΜΑΥΡΑ ΦΥΛΛΑ

 

Σκορπισμένα φύλλα περιστρέφονται

αδιάκοπα μες στο νερό.

Τα παρακολουθώ να επιπλέουν

ζαλισμένα απ' τον στροβιλισμό.

Μαύρα σκορπισμένα φύλλα παρασύρονται

κάτω απ’ τον ώμο μου.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΜΟΝΟ ΟΣΟ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ

 

Κάθε έξοδος είναι ένα φως

σ’ έναν μακρύ κόκκινο διάδρομο

πνιγμένο από μια γκρίζα σιωπή.

Κάποιοι χάνονται εκεί ακολουθώντας

τον μπλε χάρτη της ζωής τους

ανάμεσα σε αριθμημένες πόρτες,

κάτω από μονόδρομες σκάλες,

περιτριγυρισμένοι από φαντάσματα και μούχλα

και παγιδευμένες σκιές,

εγκλωβίζονται εκεί μέσα

αλλά για λίγο - μόνο όσο χρειάζεται.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΦΡΟΥΔΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

 

Φορούν ο ένας τον άλλον

σαν παλιά παπούτσια

μοιράζονται αναμνήσεις

δυστοπικών στιγμών   

η διασκέδαση

δεν είναι όπως παλιά -

φυσικοί περιορισμοί

ληγμένες εγγυήσεις

κλιματική αλλαγή

δημοκρατία σε κίνδυνο

παγκόσμια πανδημία..

Ας αφήσουν τον ύπνο καλύτερα

να κλείσει σε σχήματα θαμπά

γνωστά κι άγνωστα πρόσωπα

και τα όνειρα να υποθάλψουν

φρούδες ελπίδες.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΚΑΤΙ ΣΑΝ ΕΠΙΦΟΙΤΗΣΗ

 

Ω, Άγγελε που είσαι

σκεπτικός σαν πέτρα

που στέκεσαι ασκίαστος

μπροστά σε οδυνηρό αλλά οικείο τοίχο

με τα φτερά σου ακίνητα,

πόσο χαμένος μοιάζεις, πόσο αδύναμος

για να τρομάξεις ή να πείσεις -

μία ακόμα αδιάφορη φιγούρα

αιχμαλωτισμένη

σε κάποια αναποφάσιστη στιγμή.

Πόσο χλωμός φαίνεσαι

μες στο σκοτάδι του καθεδρικού ναού

ελπίζοντας για την απρόσμενη επιφοίτηση

μιας αποξηραμένης, πεθαμένης μέρας.

 

Βασιλική Δραγούνη

ΚΑΜΙΑ ΑΝΑΠΑΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ

 

Καμία ανάπαυση για τους νεκρούς, καμιά αλήθεια

καμία αρχαία σημασία πίσω απ’ το βινύλιο

κανένα διερευνητικό σενάριο αληθές -

τουλάχιστον είναι όλα υποθηκευμένα και ασφαλισμένα

όπως τα χαμόγελα στους πλαστικούς χαιρετισμούς

οι χειραψίες ευμετάβλητων μικροκυμάτων

τα τηλεοπτικά πάρτι

τα γυαλισμένα γήπεδα

τα PlayStation

και όλες οι ασπρόμαυρες μανιχαϊστικές φιλίες

που επιπλέουν στις επτά νεκρές θάλασσες

κρατώντας ηλεκτρονικά μαχαίρια

έτοιμα να μαχαιρώσουν απρόσεκτες πλάτες

και με μάτια που ανοιγοκλείνουν σπάνια

επαγρυπνώντας για ψηφιακές επιθέσεις.

Καμία ανάπαυση για τους νεκρούς, καμιά αλήθεια

μες στους κρατήρες αυτού του προαστιακού πολέμου

όπου απομένουν μόνο οι λασπώδεις λάκκοι.

 

Βασιλική Δραγούνη

Artwork: Frida Kahlo "O que a água me deu", 1938

Η ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΑΝ

 

Αόρατο φορτίο, εύφλεκτο

η χαρτογράφηση του πέραν -

ό,τι αναβοσβήνει κι ό,τι λάμπει υπεκφεύγει.

Καπνός, φωτιά, τη σκέψη εγκλωβίζει στο νοτιά

κηλίδες αναφλέγονται ξανά

καθώς το μέλλον έρχεται και φεύγει.

 

Βασιλική Δραγούνη

Artwork: Surreal Photography from Oleg Oprisco

ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Ο ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ

 

Κι όμως ήμουν πλασμένη για χαρταετός.

Τα ύψη μου άρεσαν ακόμη

και όταν έμενα στο προσκέφαλο μου μπρούμυτα

τιμωρημένη ώρες και ώρες.

Ένιωθα το δωμάτιο μου ανέβαινε

-δεν ονειρευόμουν- ανέβαινε

φοβόμουνα και μου άρεσε.

 

******

 

Στο λουτρό από δίπλα οι βρύσες ανοιχτές

μπρούμυτα στο προσκέφαλο μου
θωρούσα τις πηγές με το άσπιλο λευκό
πού με πιτσίλιζαν·τι ωραία Θεέ μου τι ωραία
χάμου στο χώμα ποδοπατημένη
να κρατάω ακόμη μες στα μάτια μου
ένα τέτοιο μακρινό του παρελθόντος πένθος.

 

Artwork: Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας, 1938

Η Έλλη Λαμπέτη απαγγέλει το ποίημα ο Χαρταετός  από την Μαρία Νεφέλη του Οδυσσέα Ελύτη. 

ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΚΑΘΕ ΦΕΓΓΑΡΙ ΟΜΟΛΟΓΕΙ

 

Και η Μαρία Νεφέλη:

Κάθε φεγγάρι ομολογεί και μες στα δέντρα κρύβεται
μην και το καταλάβεις 
έχεις αναστατώσει τόσο τους καιρούς που μήτε ο ίδιος ξέρεις
από πού το μήνυμα θα λάβεις.

 

Εσύ ‘σαι ο ένας απ’ αυτούς που του ‘δωσαν χαρτί μεγάλο
για να γράψει και δεν έστερξε την πέννα του να πιάσει
που του ‘ρθε η τύχη σαν λακκάκι μες στο μάγουλο και που
δεν είπε μπάρεμ να χαμογελάσει.

 

Εσύ ‘σαι αυτός που του ‘ριξαν το δίχτυ μέσα στο λουτρό
να τον σκοτώσουν μα κρατάει μες στο βασίλειο του ακόμη

που σπρώχνει την αγάπη απ’ το παράθυρο κι ύστερα κλαίγεται
και λέει ότι τον αδικούν οι νόμοι.

 

Κάθε φεγγάρι ομολογεί κι εσύ κάνεις πως τάχα δεν καταλαβαίνεις.
Ξέρεις ότι φορείς τον ήλιο – και ότι πριν εκείνο κατέβει εσύ ανεβαίνεις.  

Δίνε δωρεάν το χρόνο

αν θες να σου μείνει λίγη αξιοπρέπεια.

 

Artwork: Κολάζ του Οδυσσέα Ελύτη

ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ

 

Ο Αντιφωνητής λέει:

Πέσαν στον ύπνο οι βλάστημοι και να: βρήκε το θάρρος
το φεγγάρι μας να ξεμυτίσει.
Μίλησε πάλι το βουνό
ιερές ακατανόητες έλξεις
από φύλλο σε φύλλο
το ελαφάκι του νερού και η κάππαρη.
Με το πλάι σταματημένα και αποκοιμισμένα
τ’ άλογα πανύψηλα
και κάτου ως πέρα η μισή κοιλάδα στ’ άσπρα.
Θάρρος. Τώρα. 
Είναι η στιγμή
να βγεις Θεέ μου από την αφάνεια.
Σε λουτήρες μέσα με πλακάκια λεία ωραίες γυναίκες
γέρνοντας μες στους υδρατμούς
σημειώνουν την απόκλιση: ο πλανήτης φεύγει. 

 

Θα φανεί το κέλυφος γεμάτο τρύπες
μαύρες και αστραπές και αργά
θα γυρίσει ο άνθρωπος από το μέσα μέρος
εωσότου ολότελα χαθεί.
Θάρρος. Τώρα.
Την ηδονή να σώσω καν Θεέ μου.
Δώσε μου το εγχειρίδιο.

Είναι αγένεια
να κάνεις του Χάρου χειροφιλήματα.

 

Artwork: Κολάζ του Οδυσσέα Ελύτη

ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΠΟΙΟΣ ΑΚΟΥΕΙ;

 

Μαρία Νεφέλη: Έχω σηκώσει χέρι καταπάνου στα βουνά τα μαύρα

και τα δαιμονικά του κόσμου τούτου. 

Έχω πει στην αγάπη "γιατί"

και την έχω κυλήσει στο πάτωμα. 

Έγιναν οι πόλεμοι και ξανάγιναν

και δεν έμεινε ούτ' ένα κουρέλι να το κρύψουμε βαθιά στα πράγματά μας

και να το λησμονήσουμε. 

Ποιος ακούει; Ποιος άκουσε;

Δικαστές, παπάδες, χωροφύλακες, ποια είναι η χώρα σας;

 

Αντιφωνητής: Έχω σηκώσει χέρι καταπάνου στα

δαιμονικά του κόσμου τ' ανεξόρκιστα

κι από το μέρος το άρρωστο γυρίστηκα

στον ήλιο και στο φως αυτοεξορίστηκα!

 

Μαρία Νεφέλη: Κι απ' τις φουρτούνες τις πολλές γυρίστηκα

μες στους ανθρώπους αυτοεξορίστηκα!

 

Artwork: Κολάζ του Οδυσσέα Ελύτη

ΜΑΡΙΑ ΝΕΦΕΛΗ – ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΠΑΝΤΟΥ ΤΗΝ ΕΙΔΑ

 

Αντιφωνητής: Παντού την είδα. Να κρατάει ένα ποτήρι και να κοιτάζει στο κενό.
Ν' ακούει δίσκους ξαπλωμένη χάμου. Να περπατάει στο δρόμο με φαρδιά παντελόνια και μια παλιά γκαμπαρντίνα.
Μπρος από τις βιτρίνες των παιδιών. Πιο θλιμμένη τότε. 
Και στις δισκοθήκες, πιο νευρική, να τρώει τα νύχια της. 
Καπνίζει
αμέτρητα τσιγάρα.
Είναι χλωμή κι ωραία. Μ' αν της μιλάς
ούτε που ακούει καθόλου. Σαν να γίνεται κάτι άλλου - που μόνο αυτή τ' ακούει, και τρομάζει. Κρατάει το χέρι σου σφιχτά, δακρύζει, αλλά δεν είναι εκεί.
Δεν την έπιασα ποτέ και
δεν της πήρα τίποτα.